Wat is Mononeuropathie en Polyneuropathie?

Een neuropathie is een aandoening waarbij de lange zenuwen naar de benen, de voeten en de armen en handen minder goed werken. Vrijwel altijd begint deze stoornis in de voeten. Je merkt bijvoorbeeld dat het gevoel en de tast in de voeten minder worden. Of het kan zijn dat het voelt alsof je op zand loopt, of op wolken. Dat laatste klinkt misschien nog aangenaam, maar er zijn ook varianten bekend waarbij het ervaren wordt alsof je op prikkeldraad loopt, minder geslaagd dus. Gevoelsmatig kan het betekenen dat je denkt een dat je een sok of een handschoen aanhebt. Alsof je niet meer goed de omgeving kan aftasten. De aandoening kan ook met pijn optreden. Dat is vaak een nare, prikkelende, stekende of brandende pijn. Normaal gangbare pijnstillers als aspirine en Brufen reageren daar meestal niet op.

Als één enkele zenuw aangedaan is, heet dat een mono neuropathie. Mono = één. Indien meerdere zenuwen getroffen zijn, is polyneuropathie de gangbare term. Poly staat voor ‘meer’.

Oorzaak van Mononeuropathie en Polyneuropathie

Er zijn allerlei oorzaken voor het krijgen van een neuropathie. Dat varieert van een tekort aan vitamine B12, of juist een overschot aan vitamine B6. Denk ook aan overmatig alcoholgebruik, suikerziekte en erfelijke aandoeningen. Een neuropathie kan ook als bijwerking van chemokuur optreden.

Om het idee van een neuropathie duidelijk te maken, geven we hier een voorbeeld wat iedereen wel kent. We noemen dat de verlamming van de verliefden, de ‘paralysie des amoureux’, een aandoening die door de Fransen is ontdekt. Als je met een slapende arm wakker wordt na een mooie nacht, omdat je geliefde in je armen in slaap is gevallen. Dat tintelende gevoel kennen we allemaal wel.

Als een neuropathie veroorzaakt wordt door een tekort of juist een chronisch teveel aan vitaminen (slik niet te enthousiast vitaminesupplementen!) dan is de behandeling makkelijk en duidelijk. Of het tekort aan vitamine aanvullen, of het teveel stoppen.

Maar zo simpel is het niet altijd helaas. Bij het merendeel van de neuropathievormen, is de oorzaak lastig te determineren en dus moeilijk te behandelen. De meest voorkomende oorzaak van neuropathie, suikerziekte, is in principe niet makkelijk behandelbaar. Je zou denken dat bij een optimale behandeling van de suiker de neuropathie beter wordt, maar dat is helaas niet zo. De diabetische neuropathie is in principe niet alleen behandelbaar door een optimale behandeling van de suiker. Natuurlijk is een goede instelling van de suiker wel belangrijk!

Indeling Polyneuropathie

Als we de indeling van de oorzaken volgens de moderne geneeskunde volgen, krijgen we Polyneuropathie door:

  • tekorten (bijvoorbeeld vitaminetekort)
  • vergiftigingen (bijvoorbeeld teveel vitamine)
  • stofwisselingsstoornissen (suikerziekte, diabetes)
  • erfelijke stoornissen (HMSN I en II en het syndroom van Déjerine Sottas)
  • infecties (AIDS)
  • Auto-immuunziekten, de ontstekingspolyneuropathie (Guillain-Barré ) ten gevolge van mogelijke voedselintolerantie
  • onbekende oorzaken (CIAP)

Binnen elk van deze groepen schuilt een aantal soorten Polyneuropathie. Onder klasse 6 kunnen we bijvoorbeeld vinden: het Guillain-Barré-Landry-Strohl syndroom (GBS), het Miller Fisher syndroom, CIDP, MGUS-polyneuropathie, multifocale motore neuropathie (MMN) en systemische en non-systemische vasculitis. Enkele hiervan zijn behoorlijk zeldzaam, andere, zoals het GBS, komen relatief vaak voor.

Na de diabetische neuropathie zijn de meest voorkomende vormen:

  • de zogenaamde idiopathische polyneuropathie
  • de CIAP
  • de erfelijke polyneuropathie
  • de ontstekingspolyneuropathie
  • de polyneuropathie bij overmatig alcoholgebruik
  • de neuropathie door bijwerkingen van geneesmiddelen

Symptomen van neuropathie

Er kunnen veel klachten en symptomen optreden: vanuit het gevoel en vanuit de spierkracht. Het gevoel: dove gevoelens, prikkelingen, tintelingen, veranderde gevoelens van tast en warmte, nachtelijke spierkrampen, pijnen en zelfs evenwichtsstoornissen. Klachten van de spieren zijn: krampen, afname van de spierkracht, vreemde kriebelende bewegingen in de spieren en het dunner worden van spieren.